پشت‌پرده صدور مجوز سونوگرافی برای متخصصان زنان افزایش دسترسی بیماران یا سودهای میلیاردی شرکت‌های تجهیزات پزشکی؟

 سپید: «سونوگرافی» این‌روزها موضوع اصلی چالش بین انجمن‌ها شده‌است. دستگاه‌هایی که قیمت‌شان به 600 میلیون تومان نیز می‌رسد. یک‌سوی این چالش انجمن رادیولوژیست‌ها ایستاده و سوی دیگر آن متخصصان زن هستند که به‌دنبال سهم بیشتری از انجام خدمات زنان و زایمان می‌گردند. وزارت بهداشت نیز با ارسال نامه‌ای برای آموزش سونوگرافی توسط متخصصان زنان و زایمان موضع خود را انتخاب کرده‌است. جلال شکوهی رئیس انجمن رادیولوژیست‌ها معتقد است که دست پشت پرده‌ای تلاش می‌کند تا به نفع شرکت‌های تجهیزات پزشکی عمل کند. او می‌گوید اگر یک دستگاه سونوگرافی ساده به‌طور میانگین 50 میلیون تومان ارزش داشته‌باشد، با اضافه شدن حدود 5 هزار متخصص زنان به جمع استفاده‌کنند‌ه‌های این دستگاه باید به همین تعداد، دستگاه‌های جدید وارد کشور شوند. این یعنی افزایش 250 میلیارد تومانی فروش شرکت‌های تجهیزات پزشکی. با این‌حال متخصص‌های زنان اعتقاد دارند که آنها به این دستگاه نیاز دارند ولی در برخی موارد پیچیده حاضرند بیمارانشان را به رادیولوژیست‌ها ارجاع دهند. برای مثال شیرین نیرو‌منش، یک متخصص زنان توضیح می‌دهد:« متخصصان زنان ادعای انجام همه سونوگرافی‌ها را ندارند. برای مثال سونوگرافی داپلر یا بررسی جنین‌هایی که رشد کم دارند با دستگاه‌های معمولی انجام نمی‌شود و پزشکان هم ادعای انجام آن را ندارند.» اما شکوهی در جواب می‌گوید:« شرکت‌های تجهیزات می‌خواهند دستگاه‌های زیادی بفروشند. آنها فکر می‌کنند که اگر جای حدود 2 هزار رادیولوژیست، 5 تا 6 هزار متخصص زنان وارد مدار استفاده‌ از این دستگاه شوند، تعداد زیادی دستگاه می‌توانند وارد کشور کنند.»

آموزش 3 ماهه یا 4ساله؟
       دوره مدت آموزشی انتقاد دیگری از سوی رادیولوژیست‌هاست که واگذاری حق استفاده از سونوگرافی از سوی متخصصان زنان آنها را برآشفته کرده‌است. جلال شکوهی توضیح می‌دهد:« وزارت بهداشت می‌خواهد آموزش سونوگرافی در 4 سال دوره رادیولوژی را سه ماهه به متخصصان زن یاد دهد.» او با تاکید بر اینکه این نوع آموزش‌ها سطحی‌اند سوال می‌کند:« آیا وزارت بهداشت می‌خواهد رادیولوژی را حذف کند؟»

       اما متخصصان زنان اعتقاد دارند که سونوگرافی مثل گوشی پزشکی حق مسلم آنهاست. آنها این دستگاه‌ها را جزء جدایی‌ناپذیر کار خود می‌دانند و به این ادعای رادیولوژیست‌ها اینگونه جواب می‌دهند:« سونوگرافی جزو کوریکلوم آموزشی رشته زنان است؛ از حدود 15 سال قبل سونوگرافی در برنامه آموزشی رشته زنان و مامایی قرار گرفته و دستیارهای زنان همراه با اساتیدشان دوره می‌بینند.» نیرومنش ادامه می‌دهد:«‌دستیارهای زنان از روزی که وارد این رشته می‌شوند درگیر دوره‌های متعدد زنان و مامایی هستند. سال‌های قبل دستیار‌های زنان در بخش رادیولوژی سونوگرافی را یاد می‌گرفتند. از چند سال پیش همکاران رادیولوژی همکاری در این راستا ندارند. رزیدنت‌های زنان از همان ابتدای دوره رزیدنتی در درمانگاه‌ها و اتاق‌های زایمان این دستگاه‌ها را در اختیار داشتند برای ناباروری یا حامله‌ها سونوگرافی می‌کنند و جزو آموزش آنهاست.» او با تاکید بر اینکه «این دوره سه‌ماهه نیست» ادامه می‌دهد:«در بسیاری از موارد، پزشک باید سونوگرافی اورژانس را انجام بدهد. الان در اتاق‌های زایمان تمام بیمارستان‌ها لازم است که دستگاه سونوگرافی وجود داشته‌باشد و مواردی که نمی‌شود بیمار را به بیرون از بیمارستان منتقل کرد(مثل موارد جفت‌های سر‌راهی، خونریزی‌های دوران بارداری و حاملگی خارج از رحم) پزشکان از این دستگاه برای صرفه‌جویی در وقت استفاده می‌کنند.» او با بیان اینکه سونوگرافی هم در تمام دنیا در انحصار گروه خاصی نیست، بیان می‌کند:«همچنین رشته پریناتولوژی هم هر روز با این دستگاه‌ها سروکار دارند. از طرف دیگر سونوگرافی واژینال جزو جدایی ناپذیر برای فلوشیپ‌های نازایی است که با آن نقایص رحمی و بیماری‌های رحمی و تخمدان را بررسی می‌کنند. همچنین باید به‌طور مرتب زمان مناسب تخمک‌گذاری بیمارانی که
IVF می‌شوند بررسی شود.»

افزایش خودارجاعی در متخصص‌های زنان
       حالا با استفاده متخصصان زنان از دستگاه‌های رادیولوژی آنها می‌توانند هر زمان که خواستند بیمارشان را به خودشان ارجاع دهند. این نگرانی دیگر انجمن رادیولوژی است. رئیس این انجمن توضیح می‌دهد:
       «اینکه متخصصان زنان و زایمان بیمار را به خودشان ارجاع دهند درست نیست. در بر خی موارد مریض‌ها می‌آیند و می‌گویند 10 بار سونوگرافی شدند اما رادیولوژیست اعتقاد دارد فرد باردار باید نهایتا 3 بار سونوگرافی کند، مگر اینکه جنین یا مادر بیماری داشته‌باشد. از سوی دیگر همچنین متخصصان زنان تنها حاضرند سونوگرافی را در مراکز خصوصی انجام ‌دهند و دولتی‌ها را به رادیولوژیست واگذار کنند.»

رفع کمبود رادیولوژیست با اضافه شدن متخصصان زن
       جلال شکوهی اما باز هم انتقاد دیگری به استفاده پزشکان زنان و زایمان وارد می‌کند. او توضیح می‌دهد:«اینکه ما بگوییم هیچ دکتری نمی‌تواند از دستگاه استفاده کند درست نیست اما هر دستگاهی راه و روشی برای استفاده دارد. موضوع اصلی این است که سونوگرافی رشته اصلی آنها نیست و نمی‌توانند دستگاه‌های بسیار خوبی بخرند. دستگاه‌هایی که ما از آن استفاده می‌کنیم بیشتر از 500 تا 600 میلیون تومان قیمت دارد و بیشتر متخصص‌های زن از دستگاه‌های 70 تا 80 میلیون تومانی کم‌کیفیت استفاده می‌کنند.»

به‌گفته انجمن رادیولوژی در حال حاضر،
       2 هزار و 200 رادیولوژیست فعال و 400 تا 500 رزیدنت فعال وجود دارد که چندی دیگر تعداد آن نزدیک به 3 هزار نفر می‌رسد.« اما برای حل مشکل کمبود تعداد رادیولوژیست کسی با انجمن ما مشورت نمی‌کند.وزارتخانه دوست ندارد کسی مقابل آن حرف بزند. این مشکل نه محدود به این دولت، بلکه مسئله اصلی انجمن رادیولوژی در مقابل وزارت بهداشت در دوره‌های مختلف است.»

نگین باقری

 http://salamatiran.com/d/1395/04/13/#